درس سيزدهم

در امواج سند

خورشيد هنگام غروب سينه خيز و آرام                                                      درپشت کوه های بلند پنهان میشد.

                به  مغرب ،  سپنه  مالان  قرص خورشپد                   نهان  می گشت  پشت   کوهساران

خورشيد نور زرد رنگ خود را مانند پودری زعفرانی رنگ                                 برروی نيزه ها و سربازانی که نيزه داشتند می پاشيد.

                فرو    می   رپخت  گردی   زعفران   رنگ                    به    روی    نپزه  ها    و   نپزه داران

                                                                           ***

بر اثر جنگ بين دو سپاه و برخورد سم اسب ها                                     سرهای جدا شده مانند توپ خون آلود روی زمين غلت می خورد.

                ز  سم    اسب   می چرخپد    بر   خاک                   به   سان    گوی   خون  آلود ، سرها

از شدت برخورد شمشيرها درميان دشت                                                  دست ها از بدن جدا می شدند و روی زمين  می افتادند.

                ز    برق   تپغ    می افتاد      در    دشت                   پياپی    دست  ها    دور  از   سپرها

                                                                           ***

چهره ی روشن روز                                                                                 در پشت پرده ی سياهی شب پنهان میشد .

                نهان     می گشت    روی    روشن  روز                    به     زپر    دامن    شب  در سپاهی

درآن شب سياه                                                                 درخشش حکومت خوارزمشاهيان هم خاموش می شد و از بين می رفت.

                در   آن  تارپک  شب   می گشت   پنهان                   فروغ       خرگه          خوارزمشاهی

                                                                           ***

اگر امشب پادشاه ايران به موقع راه چاره ای پيدا نکند                                فردا مغولان همه جای ايران و مردم را به خاک و خون می کشد.

                اگر   پک   لحظه    امشب    دپر    جنبد                    سپپده   دم   جهان   در  خون نشپند

از آتش جنگ مغول و خون ايرانی هايی که کشته شده اند                             رود سند تا  جيحون  در خون  فرو خواهد رفت.

                به   آتش   های   ترک   و   خون   تازپک                    ز   رود    سند   تا   جپحون    نشپند

                                                                           ***

جلال الدين هنگام غروب به سرخی آسمان  نگاه  کرد                             و با خود فکر کرد که چگونه ايران با عظمت درخون فرو خواهد رفت.

                به   خوناب    شفق*   در    دامن   شام                    به     خون   آلوده    اپران   کهن  دپد

هنگام غروب آفتاب و دريای خونی که از کشتدشدگان در نظرش درست شده بود            غروب خورشيد حکومت خود را هم ديد.

                در   آن  درپای  خون  در  قرص  خورشپد                    غروب       آفتاب     خويشتن      دپد

                                                                           ***

کسی نفهميد که جلال الدين در آن لحظه با خودش چه فکری کرد                   که از شدت ناراحتی اشک مژه هاش را خيس کرد .

                چه   اندپشپد  آن  دم ،  کس   ندانست                    که   مژگانش   به  خون  دپده تر  شد

جلال الدين مانند آتش حتی سوزنده تر از آن به سپاه دشمن حمله کرد.

                چو   آتش   در    سپاه    دشمن   افتاد                     ز  آتش  هم  کمی  سوزنده  تر  شد

                                                                           ***

جلال الدين در ميدانی که تيرها مانند باران بر او می باريدند و درخشش شمشير ها       در ميدان جنگ که مانند روز قيامت بود  می جنگد .

                در   آن    باران    تير    و     برق    پولاد                     ميان   شام    رستاخيز   مي گشت

در آن شب در دشت تاريک که از کشته شدگان مانند دريای خون شده بود       جلال الدين به دنبال جنگيز می گشت تا سر از تنش جدا کند .

                در   آن   درياى  خون  در   دشت   تاريك                     به  دنبال   سر    چنگيز   مي گشت

                                                                           ***

جلال الدين با شمشير برّنده و کشنده اش                                                 سربازان مغول را می کشت  و نابود می کرد.

                بدان    شمشير    تيز     عافيت    سوز                    در  آن  انبوه   ،   كار   مرگ   مي كرد

اما آنقدر تعداد سربازان مغول زياد بود که هر چه می کشت                           چندپن نفر جای کشته شده ها را می گرفتند.

                ولي چندان كه برگ از شاخه مي ريخت                    دو چندان مي شكفت و برگ می كرد

                                                                           ***

تصوير ستارگان در آن امواج رود سند که در حال حرکت بودند                           مانند رقص مرگ می رقصيدند .

                ميان     موج    مي  رقصيد      در    آب                     به    رقص    مرگ  ،   اخترهاي انبوه

رود سند با موج ها ی بزرگ و ترسناک مانند کوه ها روی هم می غلتيدند .

                به    رود    سند     مي غلتيد    بر  هم                     ز   امواج   گران    كوه    از   پی كوه

                                                                           ***

رود سند در حالی که می خروشيد و بسيار عميق و وسيع و کف آلود  بود         دل شب را می شکافت و به راهش ادامه می داد.

                خروشان  ،  ژرف  ،  بي پهنا  ، كف آلود                    دل  شب   مي دريد و  پيش مي رفت

هر موج اين رود مانند سدّی راه جلال الدين را بسته بود                           و هر موج مانند هزاران نيش بر چشمان جلال الدين فرو می رفت.

                از   اين    سدّ  روان ،  در  ديده ي  شاه                    ز  هر  موجي  هزاران  نيش مي رفت

                                                                           ***

اشک از چشمان او جاری می شد                                                          و  پايان زندگی خود را  نيز  احساس می کرد.

                ز   رخسارش  فرو   مي ريخت   اشكي                    بناي     زندگي     بر      آب  مي ديد

جلال الدين در ميان امواج جيوه ای رنگ و  نا آرام سند                                 فکر  تازه ای  به  ذهنش رسيد.

                در    آن   سيماب  گون     امواج   لرزان                    خيال    تازه اي     در   خواب مي ديد:

                                                                           ***

جلال الدين با خود گفت اگر امشب زنان و کودکان را                                    برای نجات از دست مغولان و حفظ بد نامی به آب دريا بريزم .

                اگر     امشب     زنان   و    كودكان   را                    ز   بيم     نام       بد     در    آب  ريزم

اگر فردا در جنگ پپروز  نشوم                                                                  می توانم   از  راه  دريا  فرار کنم.

                چو     فردا   جنگ    بر   كامم    نگرديد                    توانم       كز      ره       دريا      گريزم

                                                                           ***

می توانم از آن طرف دريا                                                                        سربازان جنگ جو  و تير انداز به کمک خود بياورم.

                به    ياري    خواهم   از  آن  سوي دريا                     سواراني    زره پوش     و    كمان گير

از اين وحشی ها انتقام سختی می گيرم                                                 و  زندگی شان  را  نابود  می کنم.

               دمار   از  جان  اين  غولان  كشم سخت                    بسوزم   خانمان هاشان   به شمشير

                                                                           ***

شبی رسيده است که بايد                                                                    در  راه کشور زن و فرزندان  را قربانی کند.

               شبي   آمد   كه    مي بايد    فدا    كرد                    به     راه    مملكت    فرزند    و  زن را

بايد در مقابل اين دشمنان ايستادگی کرد                                                 و کشور را از دست شيطان  نجات داد.

               به    پيش    دشمنان   استاد  و  جنگيد                    رهاند    از   بند   اهريمن  ،   وطن  را

                                                                           ***

سپس فرزندانش را يکی يکی صدا کرد                                                      و  از شدت خشم و  ناراحتی به آسمان نگاه کرد.

               پس  انگه  كودكان را  يك به يك خو است                    نگاهي   خشم آگين   در    هوا    كرد

از ناراحتی زياد گريه کرد آنقدر که سر و صورت بچه ها خيس شد«گويی با اشک خود آنها را غسل داد»/وسپس آنها رادرمپان امواج به رود سند انداخت.

               به     آب    ديده    اوّل   دادشان   غسل                    سپس      در     دامن    دريا   رها كرد

                                                                           ***

جلال الدين به موج خشمگين رود سند گفت:                             ای رود سند دهان زشت و پرخشم خود را بازکن برای بلعيدن فرزندان من.

               بگير    اي    موج    سنگين      كف آلود                     ز  هم   وا كن  دهان  خشم ،  وا كن !

ای رودی که مانند اژدها دشمن زندگی هستی                                           با خوردن فرزندان من درد  بی درمان خود را درمان کن.

               بخور      اي    اژدهاي    زندگي     خوار                     دوا   كن    درد     بي  درمان ، دواكن !

                                                                           ***

هنگامی که زن ها فرزندانشان را درميان امواج دريا درحال مرگ ديدند               مثل موهای بافته ی خود،  پرپشان و  بی تاب شدند.

               زنان  ،   چون   كودكان    در   آب   ديدند                     چو    موي    خويشتن   در   تاب رفتند

و بدون اينکه جلال الدين به آن ها فرمان بدهد                                             خود همانند  ماهی در آب رفتند و غرق شدند.

               وزان   درد   گران   ،    بي گفته ي شاه                     چو     ماهي     در    دهان   آب  رفتند  

                                                                           ***

جلال الدين از آن شب تا شب بعد همراه ياران اندک خود                               سر  از  تن مغول ها جدا  کرد  و آنها  را کشت.

               شبي   را   تا   شبي    با   لشكر  خرد                     ز  تن  ها  سر  ، ز سر ها  خود*  افكند

وقتی سپاهيان مغول اطراف او را محاصره کردند                                           اسب تند روی خود  را مانند کشتی به دريا  انداخت.

               چو   لشكر   گرد    بر   گردش    گرفتند                     چو   كشتي   ،   باد  پا   در   رود افكند‍‍‍‍‍‍

                                                                           ***

وقتی که جلال الدين از آن جنگ سخت                                                      خود  را نجات داد  و به آسانی از آن رود عميق گذشت.

               چو   بگذشت ، از  پس آن  جنگ  دشوار                     از   آن    دريای    بی پاياب*   ،   آسان

چنگيز به ياران و  فرزندان خود گفت:                                                         اگر وجود فرزند لازم است بايد مانند جلال الدين شجاع باشد.

               به   فرزندان   و     ياران     گفت  چنگيز                     كه   گر   فرزند   بايد  ،   بايد   اين سان

                                                                           ***

(شاعر می گويد)بله آنهايی که قبل از ما در اين سرزمپن زندگی می کردند        اين گونه در برابر هجوم اقوام دشمن ايستادگی کردند.

               بلي  ،  آنان    كه   از  اين   پيش  بودند                     چنين    بستند     راه    ترك     و    تازي

به اين دليل اين داستان را برای شما میگويم که امروز                                  قدر  وطن  را بدانی و   آن  را خوار  و  کوچک نشماری.

               از   آن  ،  اين  داستان  گفتم  كه  امروز                     بداني   قدر   و   بر   ،    هيچش   نبازي

                                                                           ***

برای حفظ  و پاسداری هر  وجب  از اين خاک  کشور                                     انسانهای بزرگ  و   شجاعی کشته شده اند.

               به  پاس  هر  وجب  خاكي  از  اين  ملك                     چه  بسيار   است ، آن  سر ها كه  رفته ‍

ازعشق به اين آب و خاک و محافظت از هر قطعه ی اين سر زمين                  خدا  می داند که چه  انسانهای بزرگی جنگيدند  و جان دادند.

               ز  مستي  بر  سر  هر  قطعه  زين  خاك                     خدا    داند     چه    افسرها*   كه  رفته‍

بیاموزیم