|
درس بیست و سوّم
درآمدی بر ادبیّات فارسی برون مرزی حوزه ی گسترش زبان فارسی که روزگاری از مديترانه تا سند و از بين النّهرين تا ماورای سيحون امتداد می يافت، به تدريچ محدود شد. براثر کشمکش های سياسی و نفوذ استعمار انگليس، ارتباط زبان فارسی شبه قارّه ی هند با زبان فارسی ايران قطع گرديد؛ افغانستان به صورت کشوری مستقل درآمد و زبان « فارسی دری » زبان رسمی مردم اين کشور شد. تاجيکستان نيز در قلب ماوراءالنّهر پديد آمد و زبان پارسی آن منطقه با نام « تاجيکی » خود را نشان داد. ادبيّات هر سه منطقه ی شبه قارّه ( هند و پاکستان )، افغانستان و تاجيکستان با توجّه به شرايط سياسی ، اقليمی و فرهنگی تحوّلات فراوانی يافت امّا روح زبان و ادبيّات فارسی هنوز در آن ها باقی است . در طول اين فصل و سال های آينده با برخی از نويسندگان و شاعران گذشته و حال اين مناطق چون امير خسرو دهلوی ، بيدل دهلوی ، اقبال لاهوری ، صدر الديّن عينی ، محمّد ابراهيم صفا، خليل اللّه خليلی ، صفيّه گلرخسار، عبيد رجب و... بيشتر آشنا خواهيم شد.
مسافر چو رخت خويش بربستم از اين خاک همه گفتند با ما آشنا بود وليکن کس ندانست اين مسافر چه گفت و با که گفت و از کجا بود
ديده ور دو صد دانا در اين محفل سخن گفت سخن نازک تر از برگ سمن گفت ولی با من بگو آن ديده ور کيست که خاری ديد و احوال چمن گفت
سروری خدا آن ملّتی را سروری داد که تقديرش به دست خويش بنوشت به آن ملّت سر و کاری ندارد که دهقانش برای ديگران کشت
دريا نهنگی بچه ی خود را چه خوش گفت به دين ما حرام آمد کرانه به موج آويز و از ساحل بپرهيز همه دريا ست ما را آشيانه
| |
|
 |
لغات جدید
