آثار معرفي ويژه سال 1380

شوراي كتاب كودك

داستان ـ تأليف

1- شمس، محمدرضا. ديوانه و چاه .تصاوير از پژمان رحيميزاده. تهران: حنانه، 1380. 64 ص (دـ هـ)

مجموعه سه داستان به نامهاي: 1. ديوانه و چاه: ديوانه و چاه عاشق همديگر ميشوند، 2.شله زرد: سايه به آدم عشق ميورزد، 3. ملك جمشيد و خال فرح لقا: آدم به دنبال سايهاش ميگردد و ...

نويسنده با بهرهگيري از قصههاي كهن و ضرب المثلهاي ايراني داستانهايي با درونمايه روانشناختي آفريده است استفاده بجا از زبان محاوره، به كارگيري خلاق جريان سيال ذهن درحيطه ادبيات نوجوان، طرح منسجم و پركشش، به كارگيري تصويرهاي ذهني بديع و نو در ساخت فضا و شخصيتهاي داستان، از ويژگيهاي اين مجموعه است.

2ـ قاسمپور، اكرم. لبخند نيلوفر. تصويرگر نسيم آزادي. تهران: شباويز، 1380. 20 ص. (الف)

لبخند نيلوفر گم ميشود. او به دنبال لبخند خود، همه جا را زير و رو ميكند، سپس دفترنقاشياش را بر ميدارد و براي پدر، مادر، آسمان، گربه، خورشيد و دودكش خانه، لبخند ميكشد. در اين حين لبخندي بر لبانش نقش ميبندد، پس از آن تصميم ميگيرد مواظب لبخندش باشد.

داستاني تصويري كه در آن بر ارزش رفتارهاي مناسب اجتماعي چون لبخند زدن به ديگران و شادي تأكيد ميشود. ساختار اثر، خيال انگيز، پركشش و جذاب است.

3ـ يوسفي، محمدرضا. دوچرخه سبز. مشهد: آستان قدس رضوي، شركت به نشر، كتابهاي پروانه،1380. 80 ص. (ج ـ د)

چيمن، نوجوان كرمانشاهي با آرش كه به خاطر مأموريت پدرش به كرمانشاه آمده، دوست ميشود. چيمن در آرزوي داشتن دوچرخهاي شبيه دوچرخه آرش است، پس پولهاي خود را نزد آرش پسانداز ميكند، اما آرش به دليل مأموريت تازه پدر بايد آن شهر را ترك كند. پس قبل از رفتندوچرخهاشرا براي چيمن ميگذارد.

داستاني واقعگرا با درونمايه اجتماعي ـ روان شناختي درباره از خودگذشتگي، و دوستي و محبت عميق بين دو نوجوان با فرهنگها و شرايط زندگي متفاوت. ساختار اثر از هماهنگي و انسجام برخوردار است. نويسنده در فضا سازي داستان از تصويرهاي ذهني زيبايي بهره گرفته، و با استفاده از ويژگي عاطفي زبان اثري جذاب و پركشش آفريده است.

داستان ـ ترجمه

4ـ بيلر، بايرد. هر كسي بايد سنگي داشته باشد. تصويرگر پيتر پارنال ; مترجم ليدا كاووسي.تهران: حوض نقره، 1380. 9 ص. (ب ـ ج)

نويسنده از كودكان ميخواهد كه به جاي داشتن اسباب بازيهاي مختلف، هريك سنگي برايخود داشته باشند و براي انتخاب سنگ بايد ده قانون را رعايت كنند. اين سنگ استثنايي و منحصر به فرد، نمادي از قلب هر انسان است كه با اجراي قوانين پالايش ميشود. نويسنده در طرحي نو و ابتكاري، يگانگي انسان با درون خويش و طبيعت را به تصوير ميكشد، و تصويرگر هماهنگ با مضمون اثر، با استفاده از فرمهاي منحني راه يافتن به درون طبيعت را نشان ميدهد.

5ـ كالورت، پاتريشيا. عروسك پدر. مترجم شقايق قندهاري؛ ويراستار بزرگمهر شرفالديننوري . تهران: نشر سراج، 1380. 160 ص ) د)

پدر گلنيس سيزده ساله، به جرم سوءاستفاده مالي به زندان ميافتد. خانواده گلنيس از هم ميپاشد و مادر دچار اختلال حواس ميشود. هر يك از بچهها به يكي از اقوام ملحق ميشوند تا با آنها زندگي كنند. گلنيس نزد خاله واندا ميرود تا به محل بازداشت پدر نزديكتر باشد. او در پي جمعكردن مجدد خانواده به دور هم و پايهريزي دوباره زندگي گذشتهاش است. او ابتدا فكر ميكند كه پدرش بيگناه است. اعتراف پدر به گناهكار بودن به او ميآموزد كه چگونه زنداني را كه خود ساخته است، در هم شكند و با واقعيات كنار بيايد و بخشش را وسيلهاي براي رسيدن به آرزوهايش قرار دهد.

نويسنده موضوع عشق انسان به انسان و عشق كوچكترها به بزرگترها را در قالب داستانيواقعي به تصوير ميكشد. شخصيتپردازي قوي، باورپذيري حوادث، وحدت و هماهنگي در ساختار، و زبان خوب و روان ترجمه از ويژگيهاي اين اثر است.

6ـ لرند، ويليام تروبريج. افسانههاي سرخپوستان آمريكا. ترجمه سروناز صفوي. تهران: هرمس(كيميا)، مركز بين المللي گفتگوي تمدنها، 1380. 137 ص. (ب ـ ج ـ د)

مجموعه نه افسانه كهن از سرخپوستان امريكاي شمالي با درونمايههاي روان شناختي، اساطيري، سنتها و آداب قومي و اخلاقي ـ تربيتي .

سرخپوست پيرو دنيا ديده قبيله با جمع كردن كودكان به دور خود، براي آنها قصه ميگويد. هر قصه سئوالي را در خود دارد، سئوالهايي مانند سرماي سخت چگونه به وجود ميآيد و راه مقابله با آن چيست؟ آيا كوهها هميشه بودهاند؟ علت كوچكي موش چيست؟ و... و سرخپوست پير كودكان را به دنياي خيال ميبرد و عشق به طبيعت را در وجود آنها زنده ميكند. داستانها داراي كشش و جذابند و زبان ترجمه روان و خيالانگيز است.

7ـ واردلا، لي. صد و يك راه براي ذله كردن پدر و مادرها. ترجمه بهزاد يزداني و كامران فلاح. تهران: هرمس (كيميا)، 1380. 236 ص. (د)

استيو، پسركي خلاق و مبتكر است اما اختراعات او موجب خرابكاري و به هم ريختن نظم ميشود. والدين، او را به اجبار در كلاس نويسندگي ثبت نام ميكنند و استيو به دليل عدم رضايت، صد و يك راه براي ذله كردن والدين پيدا ميكند.

داستان در قالب طنز، ميل به بازي و شيطنت دوران كودكي را در خواننده برميانگيزد. خواننده درلحظاتي با دو نوجوان داستان همانند سازي ميكند و با درگير شدن در اعمال و رفتار آنها نيازهاي سركوب شدهاش را مطرح ميكند و از اين طريق به پالايش رواني دست مييابد. از ويژگيهاي ديگر داستان آشنايي با روش علمي در بررسي پديدههاست. مشاهده، جمعآوري دادهها، آزمايش، مقايسه، تجزيه، تحليل، گامهايي است كه دو شخصيت داستان برميدارند. داستان، پركشش و جذاب و زبان ترجمه بسيار خوب است.

غيرداستان - دين

8ـ اسنانيت، ميكال. پرنده روح. تصويرگر نعامه گلمب. ترجمهي اكرم حسن. تهران: نشر مركز،1374. 45 ص. (ج ـ د)

داستاني درباره روح كه در ژرفاي وجود ما زندگي ميكند و عليرغم آنكه كسي تا به حال آن را نديده، اما وجود آن احساس ميشود.

پرنده روح، با ترجمهاي ساده و روان به ژرفاي وجود انسان ميپردازد. تشبيه روح به پرندهاي خيالي كه در وجود تمام موجودات هست و با كنشهاي گوناگون، احساسات مختلفي را به نمايش ميگذارد، بسيار هنرمندانه است و خواننده را با درونش پيوند ميدهد.

دانش اجتماعي

9ـ فهي، مري. درختي كه زمستان را از سر گذراند. تصويرگر اميل آنتوپوجي ; مترجم دلآرا قهرمان. تهران: نشر ماهي، 1380. 66 ص. (ج ـ د)

شرح مبارزه با سختيها و مرارتها در جهت رشد و اعتلا. اثري تصويري كه با زباني روان و دلنشين و به دور از هر گونه نگرش جانبدارانهاي، تحول و دگرگوني در زندگي انسان را در قالب نمادين زندگي يك درخت به تصوير كشيده است.

هنر و سرگرمي

10ـ رادفر، محمديونس، گردآورنده. چيستان: شامل چيستان، معماو سرگرمي ... . تهران: انجامكتاب، 1380. 168 ص. (ج ـ د)

مجموعهاي از چيستانها از زمان پهلوي تا چيستانهاي مناطق آذربايجان، مازندران و لرستان به زبان و گويش محلي همراه با ترجمه آن. گردآوري اين مجموعه تلاشي است كه كودكان و نوجوانان اين سرزمين را با بخشي از ادبيات عاميانه كشورشان آشنا ميكند. و روحيه پرسشگري و جستجو در محيط پيرامون را در مخاطبان آن بوجود ميآورد.

11ـ رضايي، سعيد، طراح. رنگ، بازي ; بازي، رنگ. تصويرگرمنيژه ونكي. تهران: كانون پرورشفكري كودكان و نوجوانان، 1380. 32 ص. (الف ـ ب)

كودكان در قالب يك بازي سرگرم كننده ميتوانند با حركت سريع صافي (فيلتر) بر روي تصاوير كتاب، يك تصوير متحرك (انيميشن) ايجاد كنند. كودكان پيش دبستان علاوه بر آشنايي با مهفوم علمي، درگير يك بازي جذاب ميشوند.